Klikoni këtu për të shkuar në faqen kryesore të misioni.hr

  Revista "Jeta Liturgjike"

  Revista "Urtia"

  Stafi

  Forumi Katolik Rinor

  Kontakto

Misioni Katolik Shqiptar nė Kroaci

                                                                                                                   

Temat

  Home

  Revista Urtia

  Numri 19

 

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

 

 

  

 

  Download

Kėrko nė Google


www.misioni.hr

 

 Revista Urtia                                                   

Jeta dhe veprimtaria e Papės Gjon Pali II-tė

Paraqitje e shkurtėr kronologjike nga jeta, shėrbesa mėsimore dhe baritore

1. Ndodhi tė rėndėsishme nga jeta e Karol Wojtylės – Papės Gjon Palit II

* Mė 18 maj tė vitit 1920 nė Wadovicė (rreth 50 km larg Krakovės), nė Poloni, lindi Karol Wojtyla. Babai i Karolit ishte me profesion ushtar profesional, ndėrsa e ėma Emilija l. Kacazorowska, mėsuese. Vėllau i vjetėr, Edmund Wojtyla, ka qenė mjek, ndėrsa motra e re, Olga, kishte vdekur nė lindje. Ėshtė pagėzuar mė 20 qershor 1920.
* Mė 13 prill 1929 i vdes e ėma, kurse tri vjet mė vonė edhe vllau, Edmundi (mė 5 dhjetor 1932), qė nga atėherė Karol Wojtyla jeton vetėm me tė atin.
* Mė 1934 pas shkollės fillore regjistrohet nė gjimnazin klasik (Marcin Wadowita). Pos sportit, filloi tė interesohej pėr teatėr, kėshtu qė edhe e formoi teatrin amator nė Wadovicė.
* Nė maj tė vitit 1938, e mori sakramentin e krezmimit (pėrforcimit) dhe e jep provimin e pjekurisė (maturėn). Gjatė verės me tė atin vendosen nė Krakovė. Nė vjeshtė po tė kėtij viti e regjistron polonistikėn nė Universitetin Jagiellonian nė Krakovė, pa e harruar dashurinė ndaj teatrit, por edhe mė tutje merr pjesė nė shumė lexime dhe diskutime tė Klubit tė polonistėve, tė cilit i takonte edhe vetė.
* Me 1939 fillon Lufta e Dytė Botėrore dhe nacistėt e mbyllin Universitetin dhe pėr njė kohė Karol Wojtyla detyrohet t’i ndėrpresė studimet.
* Me 1940 fillon tė punojė si punėtor fizik nė Gurėthyesen, qė ishte e lidhur me fabrikėn kimike Solvay pėr t`i ikur internimit nėpėr llogore pune nė Gjermani. E ka njoftuar Jan Tyranowski-n, me profesion rrobaqepės, i cili e shpie nė leximin e veprave tė shėn Terezės sė Avilės si dhe nė shkollėn e jetės shpitėrore tė karmelitėve.
* Mė 18 shkurt 1941 i vdes edhe i ati.
* Gjatė viteve 1942-1944 punon nė fabrikėn kimike.
* Me 1942 hyn nė Seminarin Superior tė Krakovės, i cili vepron nė fshehtėsi. Gjithashtu nė fshehtėsi i fillon studimet nė Fakultetin teologjik tė Universitetit tė Jagiellon-it. Por njėkohėsisht punonė nė fabrikėn kimike.
* Mė 01. 11. 1946 ditėn e Tė Gjithė Shenjtėrve, kardinali Adam Stepan Sapieha e shugoron Karol Wojtylėn pėr meshtar nė kapelėn e tij private.
* Mė 02. 11. 1946 ditėn e Purgatorėve kremtoi meshėn e parė nė kriptėn e shėn Leonardit, pjesė e katedralės ipeshkvore nė Wavelė.
* Gjatė viteve 1946-1948 i vazhdon studimet pasuniversitare nė Romė, nė Universitetin Domenikan Angelicum. Shkruan punimin e doktoraturės mbi shėn Gjonin e Kryqit.
* Me 1947 gjatė pushimeve verore qėndron nė Francė, Holandė dhe Belgjikė si pėrkujdesės shpirtėror i misionit katolik polak pėr minatorėt nė mėrgim.
* Me 1948 nė muajin korrik doktoron dhe kthehet nė Krakovė. Emėrohet vikari i famullisė (kapelan) nė fshatin Niegowicy.
* Me 1949 transferohet nė famullinė e shėn Florianit nė Krakovė. Famullitari ia beson detyrėn e Atit shpirtėror pėr studentėt e Krakovės dhe pėr punėtorėt nė shėrbimin shėndetėsor. Shkruan poezi me pseudonimin Andrzej Jawien, punime pėr revista ˝Tygodnik Powszechny˝, u jep mėsim feje studentėve, shkruan pjesė teatrale, organizon shėtitje, udhėtime dhe shtegtime.
* Me 1951 argjipeshkvi i Krakovės Eugeniusz Baziak e liron nga famullia pėr t’u pėrgatitur pėr punė shkencore. Nė kėtė vit fillon tė shkruajė habilitacionin pėr docent tė lirė tė etikės dhe teologjisė morale.
* Me 1953 ligjėron etikėn katolike sociale nė Fakultetin Teologjik nė Jagellonskog.
* Me 1954 ligjėron nė Lublin nė Universitetin Katolik si udhėheqės i katedrės pėr etikė nė degėn (entin) pėr filozofi.
* Mė 28. IX. 1958 shugurohet – prej duarve tė argjipeshkvit Eugen Baziakut – ndihmėsipeshkėv i Karkovės. Me 38 vjet bėhet ipeshkvi mė i riu nė episkopat.
* Nė vitin 1960 boton librin “Dashuria dhe pėrgjegjėsia”.
* Prej 1962 deri mė 1965 merr pjesė nė Koncilin e Dytė tė Vatikanit, ku do tė japė kontribut tė madh nė pėrpunimin e konstitucionit pastoral Gadium et spes. Si kardinal, ka marrė pjesė edhe nė pesė seancat e sinodės ipeshkvore nė Romė.
* Mė 16 qershor 1962 pas vdekjes sė argjipeshkvit Baziak, emėrohet vikar kapitullar.
* 5-15. XII. 1963 pėr tė parėn herė shtegton nė Tokėn e shenjtė.
* Mė 30. XII. 1963 Ati i Shenjtė Pali VI e emėron Karol Wojtylėn argjipeshkėv dhe metropolit tė Krakovės.
* Mė 26. VI. 1967 emėrohet kardinal i Krakovės.
* Nė vitin 1969 e boton librin e dytė “Personi dhe vepra”.
* Me 1970 organizon disa vizita pastorale nė disa vende tė ndryshme tė Europės.
* Me 1971 bėn thirrje pėr pėrgatitjet e sinodės ipeshkvore.
* Me 1972 fillon sinoda ipeshkvore.
* Me 1973 merrė pjesė nė kongresin eukarstik nė Australi dhe viziton Manilėn dhe Gvinejėn e Re. Udhėton pėr nė Belgjikė dhe Francė. Bėn thirrje pėr takimin e parė tė sinodės ipeshkvore.
* Me 1974 disa herė e viziton Romėn.
* Me 1975 vazhdon me punėn e sinodės ipeshkvore. Ligjėron nė seminarin Intrenacional nė Friburg dhe nė konferencėn nė Milano. Udhėton pėr DDR.
* Me 1976 u mban ushtrimet shpirtėrore Kurisė sė Vatikanit, nė praninė e papės Palit VI. Organizon vizitė pastorale Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės dhe Kanadės. Merr pjesė nė kongrese filozofike nė Romė dhe Gjenevė.
* Me 1977 i jepet titulli i nderit doctor honoris causa nga Universiteti Johannes Gutenberg nga Mainz-i. Merr pjesė nėpėr konferenca nė Romė, Milano dhe Paris.
* Me 16. X. 1978. Nė ora 18:18 tymi i bardhė lajmėronte zgjedhjen e Papės sė ri. Gjysmė ore mė vonė nė lozhėn e Bazilikės sė shėn Pjetrit paraqitet kardinali Felici dhe lajmėron: Habemus papam! Lajmėron se Papa i ri i Kishės Katolike ėshtė Kardinali i Krakovės Karol Wojtyla, i cili ka zgjedhur emrin Gjon Pali II.

Kardinali Karol Wojtyla zgjedhet i 264-ti papė me radhė dhe merr emrin Gjon Pali II. Pas 455 vjetėsh, Karol Wojtyla ėshtė i pari papė qė nuk ėshtė italian, i pari papė polak. Zgjedhjet u bėnė pas vdekjes tragjike tė paraardhėsit tė tij, papa Gjon Palit I, i cili pat vdekur pas 33 ditėsh tė pontifikatit tė tij.

Njė orė pas lajmit tė pėr zgjedhjen e papės sė ri, nga e njėjta lozhė i pėrshėndeti besimtarėt edhe vetė Papa – kardinali i Krakovisė, Karol Wojtyla. Karol Wojtyla ėshtė zgjedhur papė pėrnjėmend nė mėnyrė tė papritur. Paraardhėsi i tij, papa Gjon Pali I, metropolit i Venecisė, pati vdekur njė muaj pas emėrimit pėr papė. Zgjedhja e Karol Wojtylės pėr Ipeshkėv tė Romės kanė domėthėnie tė madhe pėr arsye se ishte papa i parė qė nuk ishte Italian, e kryesisht pėr arsye se ishte bėrė papė njė kardinal nga ana tjetėr e “perdes sė hekurt”.

* Mė 13. V. 1981 bėhet atentat nė Gjon Pali II.
* Mė dhjetor 1983 Papa e vizitoi atentatorin Ali Agcėn, nė burgun e Romės.
* Mė 25 prill 1993 viziton Shqipėrinė. Nė Shkodėr u takua edhe me Nėnėn tonė Tereze – tė cilėn mė vonė do ta shpallė tė lumtur.
* Mė 19 tetor 2003 nė sheshin e shėn Pjetrit nė Vatikan, nė prani tė mbi 300 mijė shtegtarėve tė ardhur nga e gjithė bota, nėn udhėheqjen e tij u zhvillua ceremonia e lumturimit tė bijės sonė shqiptare, Nėnė Terezės, proces ky qė e afron tė lumturėn Nėnė Tereze pranė shenjtėrimit.
* Mė 2 prill 2005, nė ora 21:37 u ndal sė rrahuri zemra e papės Gjon Palit II-tė.

2. Shėrbesa mėsimore

Gjatė pontifikatit tė tij Gjon Pali II, ka botuar 14 enciklika, 15 nxitje apostolike, 13 konstitucione apostolike dhe 45 letra apostolike. I ka shkruar edhe 5 libra: Tė kapėrcehet pragu i shpresės (tetor 1994); pėrkthimi shqip: Gjon Pali II me Vittorio Messori-n, Tė kapėrcehet pragu i shpresės, Gjonlekaj Publishing Company, New York 1998; Dhuratė dhe mister (nėntor 1996), Triptiku romak – meditime nė formė poezie (mars, 2003), Ēohuni tė shkojmė! (maj 2004) dhe Kujtimi dhe identiteti (shkurt 2005). Ati i shenjtė Gjon Pali i II e ka formuar institutin “Gjon Pali II” dhe institutin “Populorum progressio” pėr popujt e Amerikės sė Jugut. Mandej e ka formuar edhe Akademinė papnore pėr jetėn dhe Akademinė papnore pėr shkenca shoqėrore. E ka themeluar Ditėn botėrore tė tė sėmurėve dhe Ditėn botėrore tė rinisė.

Enciklikat:

1. Redemptor homnis, Jezu Krishti - Shėlbuesi i njeriut (4 mars 1979).
2. Dives in misericordia, Mėshira e Hyit (30 nėntor 1980).
3. Laborem exercens, mbi punėn njerėzore me rastin e 90-vjetorit tė “Rerum Novarum” (14 shtator 1981).
4. Slavorum apostoli, mbi apostujt sllavė, shėn Cirilin dhe Metodin (2 qershor 1985).
5. Dominum et Vivificantem, mbi Shpirtin Shenjt nė jetėn e Kishės dhe botės (18 maj 1986).
6. Redemptoris Mater, mbi tė Lumturėn Virgjėrėn Mari nė jetėn e Kishės nė udhėtim (25 mars 1987).
7. Sollicitudo rei socialis, mbi zhvillim e njeriut dhe shoqėrisė me rastin e 20-vjetorit tė “ Populorum progressio” (30 dhjetor 1987).
8. Redemptoris missio, mbi vlerėn e pėrhershme tė dėrgimit misionar (7 dhjetor 1990)
9. Centesimus annus, me rastin e 100-vjetorit tė “Rerum novarum” (1 maj 1991)
10. Veritatis splender, mbi mėsimin e Kishės tė disa ēėshtjeve themelore morale (6 gusht 1993).
11. Evangelium vitae, mbi vlefshmėrinė dhe pacenueshmėrinė e jetės sė njeriut (25 mars 1995).
12. Ut unum sint, mbi angazhimin ekumenik (25 maj 1995).
13. Fides et ratio, mbi marrėdhėniet ndėrmjet fesė dhe intelektit (14 shtator 1998), pėrkthimi shqip: Besimi dhe Arsyeja, Botimet PAULINUM, Tiranė, mars 2005.
14. Ecclesia de Eucharistia, mbi marrėdhėniet ndėrmjet eukarstisė dhe Kishės (17 prill 2003), pėrkthimi shqip: Kisha jeton prej eukaristisė.

Nxitjet apostolike:

1. Catechesi tradendae, mbi mėsimin fetar nė kohėn tonė (16 tetor 1979).
2. Familiaris consortio, mbi detyrat e familjes sė krishterė botėn bashkėkohore (22 nėntor 1981).
3. Redemptionis donum, drejtuar rregulltarėve mbi shenjtėrimin e tyre (25 mars 1984).
4. Reconciliatio et paenitentia, mbi pajtimin dhe pendesėn nė misionin e Kishės sot (2 dhjetor 1984).
5. Christifideles laici, mbi thirrjen dhe dėrgimin e besimtarėve nė Kishė dhe nė botė (30 dhjetor 1988).
6. Redemptoris custos, mbi personin dhe dėrgimin e shėn Jozefit nė jetėn e Jezu Krishtit dhe tė Kishės (15 gusht 1989).
7. Pastores dabo vobis, mbi sendėrtimin priftėror nė rrethanat e botės sė sotme (25 mars 1992).
8. Ecclesia in Africa, mbi Kishėn nė Afrikė dhe dėrgimin e saj pėr ungjillėzim nė takim tė vitit 2000 (14 shtator 1995).
9. Vita consecrata, mbi jetėn e shuguruar (shenjtėruar) dhe dėrgimin e saj nė Kishė dhe nė botė (25 mars 1996).
10. Una sperenza nouva per il Libano, njė shpresė e re pėr Libanonin (10 maj 1997).
11. Ecclesia in America, mbi takimin me Jezu Krishtin e gjallė: rrugės sė kthimit, bashkimit dhe tė solidaritet nė Amerikė (22 janar 1999).
12. Ecclesia in Asia, mbi Shėlbuesin Jezu Krishtin, dėrgimin e tij prej dashurie dhe shėrbimi nė Azi (6 nėntor 1999).
13. Ecclesia in Oceania, mbi Jezu Krishtin dhe popujt nė Oqeani: qė ecin rrugės sė Tij, predikojnė fjalėn a Tij, jetojnė jetėn e Tij (22 nėntor 2001).
14. Ecclesia in Europa, mbi Jezu Krishtin, i cili jeton nė Kishėn e Tij, burim shprese pėr Evropėn (28 qershor 2003).
15. Pastores Gregis, mbi ipeshkvin shėrbyes tė ungjillit tė Jezu Krishtit, pėr njė shpresė tė botės (16 tetor 2003).

Konstitucionet apostolike:

1. Sapientia christiana, mbi universitetet dhe fakultetet kishtare (15 prill 1979).
2. Scripturarum thesaurus, mbi Vulgatėn e re (25 prill 1979).
3. Magnum Matrimonii Sacramentum, mbi pranimin juridik tė Institutit Papnor mbi martesėn dhe familjen (7 tetor 1982).
4. Ut sit validum, mbi themelimin e prelaturės personale Opus Dei (28 nėntor 1982).
5. Sacrae disciplinae leges, me rastin e shpalljes sė Kodeksit tė ri tė sė drejtės kanonike (25 janar 1983).
6. Divinus Perfectionis Magister, mbi procesin nė kauza pėr kanonizim (25 janar 1983).
7. Spirituali militum curae, mbi pėrkujdesjen shpirtėrore ndaj ushtrisė (21 prill 1986).
8. Pastor Bonus, mbi reformėn e Kurisė romake (28 qershor 1988).
9. Ex Corde Ecclesiae, mbi universitetet katolike (15 gusht 1990).
10. Scari canones, me rastin e shpalljes sė Kodeksit tė kanoneve tė Kishave lindore (18 tetor 1990).
11. Fidei depostium, me shpalljen e Katekizmit tė Kishės Katolike (11 nėntor 1992).
12. Universi Dominici gregis, mbi vendin e zbrazur tė Selisė Apostolike dhe zgjedhjen e ipeshkvit tė Romės (22 shkut 1996).
13. Ecclesia in Urbe, mbi rregullimin e ri tė vikariatit tė Romės (1 janar 1998).

Letrat Apostolike:

1. Patres Ecclesiae, me rastin e 1600-vjetorit tė vdekjes sė Shėn Basilit (2 janar 1980).
2. Amantissima Providentia, me rastin e 600-vjetorit tė vdjekjes sė shėn Katarinės sė Sienės (29 prill 1980).
3. Sanctorum Altrix, me rastin e 1500 vjetorit tė lindjes sė shėn Benediktit (11 korrik 1980).
4. Appropinquat iam synodus, mbi nevojėn e lutjes pėr sinodėn e VI-tė Ipeshkvore (15 gusht 1980).
5. Egregiae virtutis, mbi shpalljen e shėn Qirilit e Metodit, sė bashku me shėn Bendektin, mbrojtės tė Evropės (31 dhjetor 1980).
6. Tredicim anni, Statutet e Komisionit Teologjik Ndėrkombėtar (6 gusht 1982).
7. Radiabat, mbi 700-vjetorin e lindjes sė shėn Fran Asizit (15 gusht 1982).
8. Aperite portas Redemptori, mbi shpalljen e Vitit jubilar tė shėlbimit (6 janar 1983).
9. Salvifici doloris, mbi kuptimin e vuajtjes njerėzore nė shikimin e krishterė (11 janar 1984).
10. Redemptonis anno, mbi Jerusalemin, tė shenjtin trashėgim tė tė gjithė besimtarėve si dhe kėrkimin e dėshiruar tė paqes pėr popujt e Lindjes sė mesme (20 prill 1984).
11. Dolentium hominum, mbi Komisionin papnor pėr pastoralin e punėtorėve nė shėndetėsi (11 shkurt 1985)
12. Dilecti amici (Parati semper), tė rinjve tė botės me rastin e Vitit ndėrkombėtar tė tė rinjve (31 mars 1985).
13. Ecce nunc nos, shėn Gjon M. Vianney -model pėr tė gjithė meshtarėt (16 mars 1986).
14. Augustinum Hipponsensem, me rastin e 1600-pėrvjeorit tė kthimit tė shėn Augustinit, ipeshkėv dhe mėsues (28 gusht 1986).
15. Ominum ecclesiarum matri, me rastin e 1600-vjetorit tė vdekjes sė shėn Qirilit tė Jerusalemit (7 mars 1987).
16. Sescentesima anniversaria, me rastin e 600-vjetorit tė pagėzimit tė Lituanisė (5 qershor 1987).
17. Spiritus Domini, me rastin e 200-vjetorit tė vdekjes sė shėn Alfons M. de Liguori-t (1 gusht 1987).
18. Quo civim iura, pėrplotėsim i tė drejtės kanonike pėr qytetin e Vatikanit (21 nėntor 1987).
19. Duodecimum saeculum, me rastin e 1200-vjetorit tė Koncilit tė II-tė nė Nice (4 dhjetor 1987).
20. Euntes in mundum, me rastin e 1000-vjetorit tė pagėzimit tė Rusėve nė Kijevė (25 janar 1988).
21. Litterae encyclicae, tė gjithė personave tė jetės sė kushtuar (shuguruar) me rastin e Vitit tė Shėn Marisė (22 maj 1988).
22. Mulieris dignitatem, mbi dinjitetin dhe thirrjen e gruas me rastin e Viti marian (15 gusht 1988).
23. Vicesimus quintus annus, mbi 25-vjetorin e shpalljes sė Konstitucionit konciliar Sacrosantum Concilium mbi liturgjinė e shenjtė (4 dhjetor 1988).
24. Tu m`as mis au tréfonds, me rastin e 50-vjetorit tė filllimit tė Luftės sė Dytė botėrore (27 gusht 1989).
25. Une nouvelle fois, mbi situatėn nė Libanon (7 shtator 1989).
26. Olurimum significans, me rastin e 1400-vjetorit tė zgjedhjes sė Gregorit tė Madh pėr ipeshkėv tė Romės (29 qershor 1990).
27. Los caminos del evangelio, me rastin e pesė shekujve ungjillėzimi tė Botės sė re (29 qershor 1990).
28. Maestro en la fe, me rastin e 400-vjetorit tė vdekjes sė shėn Gjonit prej Kryqit (14 dhjetor 1990).
29. Ordinatio sacerdotalis, mbi shugurimin pėr meshtar, rezervuar vetėm pėr meshkuj, (22 maj 1994).
30. Tertio mellennio adveniente, mbi pėrgaditjet pėr jubileun e viti 2000 (10 nėntor 1994).
31. Orientale lumen, me rastin e shėnimit tė 100-vjetorit tė Orientalium Dignitas tė papės Leoni XIII (2 maj 1995).
32. Nasampered diakuiu, me rastin e 350-vjetorit Unionit tė Uzhorodit (18 prill 1996).
33. Operosam diem, me rastin e 1600-vjetorit tė vdekjes sė shėn Ambrozit (1 dhjetor 1996).
34. Laetamur magnopere, me tė cilėn vėrtetohet dhe shpallet botimi latin (Editio Typica) i Katekizmit tė Kishės Katolike (15 gusht 1997).
35. Divini amoris scientia, shėn Tereza e Krishtit Fėmijė dhe Fytyrės Shenjte e shpallur mėsuese e Kishės (19 nėntor 1997).
36. Dies Domini, mbi shugurimin e Ditės sė Zotit (31 maj 1998), pėrkthimi shqip: Dita e Zotit e Atit tė Shenjtė Gjon Palit II, drejtuar peshkopatit, klerit dhe besimtarėve mbi shenjtėrimin e sė dieles.
37. Spes aedificiandi, shpallja e shėn Brigitės sė Suedisė, shėn Katarinės sė Sienės dhe shėn Terezė Benediktės prej Kryqit bashkėpajtore-mbrojtėse tė Evropės (1 tetor 1999).
38. E sacti Thomae Mori, shpallja e shėn Tomė Morit pajtor i pushtetarėve dhe politikanėve (31 tetor 2000).
39. Novo millennio ineuente, nė pėrfundim tė Jubileut tė madh tė vitit 2000 (6 janar 2001).
40. Dio meraviglioso, me rastin e 1700-vjetorit tė pagėzimit tė Armenėve (17 shkurt 2001).
41. Lettera apostolica diretta al popolo cattolico di Ungheria a compimento del “Millennio Ungariaco”, me rastin e mbylljes sė “Mijėvjetorit Hungarez” (25 korrik 2001).
42. Miseriocordia Dei, mbi disa pikėpamje tė kremtimit tė sakramentit tė pajtimit (2 maj 2002).
43. Rosarium Virginis Mariae, mbi tė shenjtėn rruzare (16 tetor 2002)
44. Spiritus et Sponsa, me rastin e 40-vjetorit tė Konstitucionit mbi liturgjinė shenjte “Sacrosanctum Concilium” (4 dhjetor 2003).
45. Mane nobiscum Domine, me rastin e Vitit eukaristik (7 tetor 2004).

Gjon Pali II, ka shkruar shumė letra si dhe porosi vjetore pėr Ditėn botėrore tė migrimit, Ditėn botėrore tė jetės sė kushtuar (shuguruar), porositė pėr kreshme, Ditėn botėrore tė mjeteve shoqėrore tė komunikimit, Ditėn botėrore tė paqes, Ditėn botėrore tė tė sėmurėve, Ditėn botėrore tė rinisė, pėr Tė dielėn e Misioneve, Ditėn botėrore tė thirrjeve shenjte, Ditėn botėrore tė turizmit, etj. Po i cekim disa prej letrave dhe porosive tė rėndėsishme.

1. Carta dei Diritti della Famiglia, Konventa e tė drejtave tė familjes (22 tetor 1993).
2. Socaialium scientiarum, mbi themelimin e Akademisė papnore pėr shkenca shoqėrore (1 janar 1994).
3. Lettera alle famiglie, letėr drejtuar familjeve, (2 shkurt 1994).
4. Vitae mysterium, mbi themelimin e Akademisė papnore pėr jetėn (11 shkurt 1994).
5. Stella Maris, mbi apostolatin e detarėve (31 janar 1997).
6. Ad Tuendam Fidem, mbi plotėsimin e disa normave nė Kodeksin e tė drejtės kanonike dhe Kodeksin e kanoneve tė Kishave lindore rreth formulės sė re Professio fidei (18 maj 1998).
7. Apostolos Suos, mbi natyrėn telogjike dhe juridike tė konferencave ipeshkvore (21 maj 1998).
8. Lettera agli anizani, letėr drejtuar personave tė moshuar (1 tetor 1999)
9. Incarnationis mysterium, bullė lajmėrimi e Jubileut tė madh tė vitit 2000 (29 nėntor 1998).
10. Fjalimet me rastin e vizitės nė Shqipėri:
“Fjala e Atit tė shenjtė”; Pėrshėndetja e Papės nė aeroport”; Fjala e atit tė shenjtė drejtuar mbarė popullit Shqiptar (25 prill 1993).
11. Audienca e papės nė Vatikan pas vizitės nė Shqipėri (28 prill 1993).
12. Mė 20 dhjetor 2002 miratoi dekretin mbi virtytet heroike dhe mrekullitė e bėra me ndėrmjetėsinė e shėrbėtores sė Zotit Nėnė Terezės.
13. Homelia e papės Gjon Palit II, me rastin e miratimit tė dekretit mbi lumturimin e Nėnė Terezės. Mė pak se dy vjet pas vdekjes, pėr shkak tė pėrhapjes sė famės sė shenjtėrisė dhe hireve tė nxjerra me ndėrmjetėsinė e saj, Papa Gjon Pali II lejoi tė hapej ēėshtja e kanonizimit.

Intervenimet e Shenjtėrisė sė tij pėr ēėshtje shqiptare

Kėto letra janė tė shkruara pothuajse tė gjitha nga paraqitjet e Papės prej 8 marsit 1998, deri nė qershor tė vitit 1999. Nė kėto letra, tė cilat po i japim nė vijim, janė tė paraqitura letrat tė cilat Ati i Shenjtė Papa Gjon Pali II ua drejtoi kryetarėve tė shumė shteteve, duke i lutur qė tė mundohėn me paqe dhe bisedime tė zgjidhet problemi i Kosovės. Nė letra gjejmė se papa ka qenė shumė i shqetėsuar duke parė se ē`po ndodhte me popullin shqiptar nė Kosovė. Ai, gjithashtu, gjatė luftės shpesh herė iu drejtua popullit nė sheshin e shėn Pjetrit nė Romė duke, i lutur qė edhe ata t`i luten Zotit qė tė zgjidhet sa mė shpejt problemi i Kosovės. Kėshtu, mė 24 mars 1999 (gjatė Audiencės Gjenerale) tha: “Tani do tė dėshiroj t’ia drejtoj njė lutje tė veēantė Atit tė Mėshirės, qė tė dhurojė dhuntinė e paqes, pėr tė cilėn Kosava dhe Evropa, nė veēanti kanė aq shumė nevojė sot”.

8 Mars 1998 (pas Angelus-it)
7 Qershor, 1998 (pas Angelus-it)
6 Korrik, 1998 (nė predikimin e Prezentimit tė Letrave Kredenciale tė Ambasadorit tė Belgjikės)
9 Gusht 1998 (pas Angelus-it)
26 Gusht 1998 (nė letrėn me rasti n e Mbledhjes sė 12 Interreligjioze. Mbledhja "Njerėzit dhe Religjionet" nė Bukuresht)
4 Tetor 1998 (pas Angelus-it nė Kroaci)
3 Janar 1999 (pas Angelus-it)
11 Janar 1999 (nė Predikimin pėr Korpusin Diplomatik)
20 Janar 1999 (gjatė Audiencės Gjenerale)
21 Janar 1999 (Telegrami pėr Kryepeshkopin e Beogradit)
21 Mars 1999 (pas Angelus-it)
24 Mars 1999 (gjatė Audiencės Gjenerale)
25 Mars 1999 (gjatė njė Audience me rininė e Dioqezės sė Romės)
28 Mars 1999 (E Dielja e Madhe, pas Angelus-it)
29 Mars 1999 (nė predikimin pėr anėtarėt e Asamblesė Parlamentare tė Kėshillit tė Evropės)
2 Prill 1999 (gjatė Via Crucis)
4 Prill 1999 (E Diela e Pashkėve, Urbi et Orbi)
Il Prill 1999 (pas Regina Caeli)
18 Pri II 1999 (pas Regina Caeli)
21 Prill 1999 (gjatė Audiencės Gjenerale)
22 PrilI 1999 (nė predikimin pėr anėtarėt e Fondacionit Gorbachev)
25 Prill 1999 (pas Regina Caeli)
2 Maj 1999 (pas Regina Caeli)
5 Maj 1999 (Mesazhi pėr pjesėmarrėsit e kremtimit komemorativ te 50-vjetorit tė Kėshillit tė Europės, e cila u mbajt nė Budapest mė 6-7 maj 1999)
19 Maj 1999 (gjatė Audiencės Gjenerale)
20 Maj 1999 (nė mbylIjen e mbledhjes sė Konferencės sė Ipeshkėve Italianė)
22 Maj 1999 (pėr Kryeministrin e ish-Republikės sė Maqedonisė)
22 Maj 1999 (gjatė kremtimit tė Meshės nė Vigjilien tė Rrėshajėve)
24 Maj 1999 (pėr Delegacionin bullgar me rastin e vizitės sė tyre pėr Festėn e Shėn Cirilit dhe Metodit)
30 Maj 1998 (gjatė Angelus-it, tė recituar nė Ancona)
2 Qershor 1999 (pas Audiencės Gjenerale)
3 Qershor 1999 (gjatė Ligjerimit tė Meshės sė Korpit tė Krishtit, Dita e Lutjes pėr Paqe nė Ballkan)
7 Qershor 1999 (gjatė Ligjerimit te Meshės sė Beatifikimit tė Fr Stefan Wincenty Frelichowski nė Torun, Poloni)
20 Qershor 1999 (gjatė Angelus-it)
19 Shtator 1999 (gjatė Ligjėrimit tė Meshės Beatikifikit tė Ipeshkvit Anton Martin Slomšek nė Maribor, Slloveni)
10 Janar 2000 (nė Predikimin pėr Trupin Diplomatik)
5 PrilI 2000 (gjatė Audiencės Gjenerale)
15 Prill 2001 (E Diela e Pashkėve, Urbi et Orbi)
Letrat e Shenjtėrisė sė Tij pėr ēėshtje shqiptare:
30 Mars 1999 drejtuar Sh.T. Shumė i Nd. Josef Cordes (italian)
1 Prill1999 drejtuar Presidentit Milosheviq
1 Prill 1999 drejtuar Presidentit Klinton
1 Prill1999 drejtuar Sekretarit Gjeneral Solana
18 PrilI 1999 drejtuar Patriarhut Aleksej II (frėngjisht)
19 Pri II 1999 drejtuar Sh.T. Franc Perko (frėngjisht)
27 Prill 1999 drejtuar Z. Kofi Annan (frėngjisht)
1 Qershor 1999 drejtuar Sh. T. Franēois Xavier Nguyen Van Thuan

3. Shėrbesa Baritore

Gjatė pontifikatit tė tij – prej vitit 1978 deri nė vitin 2005 – Gjon Pali i II i ka bėrė 146 vizita pastorale nė Itali, e si ipeshkėv i Romės i ka vizituar 317 prej gjithsej 333 famullish tė qytetit tė Romės. Ati i shenjtė Gjon Pali II i ka udhėhequr 147 ceremoni shpalljesh tė lumtur – duke i shpallur 1338 tė lumtur – si dhe 51 ceremoni kanonizimi – duke i kanonizuar 482 shenjtėr. Ka thirrur-mbledhur 9 konzistoriume dhe i ka emėruar 231 kardinaj (+ 1 in pectore). Ka kryesuar nė 6 mbledhje plenare tė kolegjit tė Kardinalėve. Prej vitit 1978 deri nė fund tė pontifikatit tė tij i ka thirrur 15 mbledhje tė sinodės Ipeshkvore: 6 tė pėrgjithshme tė zakonshme (1980, 1983, 1987, 1990, 1994 dhe 2001), njė tė pėrgjithshme tė jashtėzakonshme (1985) si dhe tetė tė posaēme (1980, 1991, 1994, 1995, 1997, dy 1998 dhe 1999).

Po ashtu i ka mbajtur mė tepėr se 1160 audicione tė pėrgjithshme tė mėrkureve, nė tė cilat kanė marrė pjesė mė tepėr se 17 milionė e 600 mijė shtegtarė. Nė kėtė numėr nuk janė tė llogaritura audiencat e posaēme, si dhe disa ndodhi tė posaēme, si festimi i Jubileut tė madh tė viti 2000 – vetėm nė atė vit ėshtė takuar me mė tepėr se 8 milionė shtegtarė – si dhe miliona besimtarė, me tė cilėt ėshtė takur nė udhėtimet e tija apostolike. Gjithsejt, me Papėn nė Vatikan apo nė vizitat-udhėtimet e tija, janė takuar mė shumė se 300 milionė vetė. Vlen tė ceket se Papa Gjon Pali II i ka pasur edhe 38 vizita zyrtare dhe 738 audienca dhe takime me kryetarė shtetesh ose me kryetarė qeverish, si dhe 246 audienca dhe takime me kryeministra qeverish ose me ministra tė punėve tė jashtme.

Pontifikati i Gjon Palit tė II-tė do tė mbetet i paharruar edhe pėr 104 udhėtimet e tija apostolike qė i ka bėrė jashtė Italisė, nė tė cilat i ka kaluar tė gjitha kontinetet, si dhe afėr 200 vende-shtete, ndėrsa nė shumė prej tyre ka qenė edhe nga disa herė. Nė udhėtimet e tija ka kaluar njė largėsi pothuajse baras me largėsinė e trefishtė nė mes Tokės dhe Hėnės (gjithsej i ka kaluar 1.162. 615 kilometra) ose me fjalė tė tjera, e ka kaluar Tokėn 29 herė. Nė udhėtime i ka kaluar 543 ditė tė pontifikatit tė tij (5,71% tė pontifikatit e ka kaluar jashtė Italisė), i ka vizituar 617 qytete dhe i ka mbajtur 2382 fjalime.

1. Republika Domenikane (I): Santo Domingo; Meksikė; (I): Mexico City; Bahami ( prej 25 janar- 1 shkurt 1979)
2. Poloni (I): Warsaw, Gnizeno, Czestochowa, Krakow, Brezink, Wadowic, Belic (2-10 qershor 1979)
3. Irlandė: Dublin, Galway, Knock, Limerick, Maynooth; SHBA (I): Bonston, UN – New York Philadelphia, Des Moines, Chicago, Washington (29 tetor – 8 nėntor 1979)
4. Turqi: Istanbul, Efez (28–30 nėntor 1979)
5. Zair (I); Kinshasa, Kisangani; Republika Kongo: Brazzavill; Kenia (I): Nairobi; Gana: Accra, Kumas; Volta e Sipėrme: Ouagadougou; Bregu i Fildishtė (I): Abidan, Adzop (2–12 maj 1980)
6. Francė (I): Paris, Lisieux, Deauvill (30 maj – 2 qershor 1980)
7. Brazil (I): Brasili, Rio de Janeiro, Belo Horizonte, Sao Paulo, Aprecida, Porto Alegre, Curitiba, Todos los Santos Bay, Salvador de Bahia, Recife, Teresina, Belem, Fortaleza, Manaus (30 qershor – 12 korrik 1980)
8. RS e Gjermanisė (I): Bonn, Köln, Osnabrück, Mainz, Fulda, Altötting, München (15-9 nėntor 1980)
9. Pakistan: Karachi, Filipine (I): Manila, Baclaran, Cebu City, Davao, Bacolod City, Iloilo, Legazpi City, Morong, Baguio City; SHBA (II): Guam; Japoni: Tokyo, Hiroshima, Nagasaki; SHBA (II): Anchorage (Alaska) (16–27 shkurt 1981)
10. Nigeri (I): Lagos, Onitscha, Enugu, Kaduna, Ibadan; Benin: Cotonou; Gabon: Libreville; Ekvatoria Gvinea: Malabo, Bata (12–19 shkurt 1982)
11. Portugali (I): Lisabon, Fatima, Vila Viēosa, Coimbra, Braga, Porto (12-15. maj 1982)
12. Britani e Madhe: London, Coventry, Liverpool, Manchester, York, Edinburg, Glazgow, Cardiff (28 maj – 2 qershor 1982)
13. Brazil (II): Rio de Janeiro; Argjentinė (I): Buenos, Aires (10–13 qershor 1982)
14. Zvicėr (I): Gjenevė (15 qershor 1982)
15. San Marino dhe Rimini (29 gusht 1982)
16. Spanjė (I): Madrid (31 tetor – 9 nėntor 1982)
17. Portugali (II): Lisabon; Costa Rica; Nikaragu (I); Panama; El Salvador (I); Gvatemal (I); Honduras; Belize; Haiti (2-10 mars 1983)
18. Poloni (II) (16- 23qershor 1983)
19. Francė (II): Lourd (14-15 gusht 1983)
20. Austri (I) (10-13 gusht 1983)
21. SHBA (III): Fairbanks; Republika e Koresė (I); Papua Gvinea e Re (I); Ujėdhesat e Salamonit, Tajlandė (2-12 maj 1984)
22. Zvicer (II) (12-17 qershor 1984)
23. Kanadė (I) (9-20 shtator 1984)
24. Spanjė (II): Zaragoz; Republika Domenikane (II): Santo Domingo; Puerto Rico: San Juan (10-13 tetor 1984)
25. Venecuelė (I); Ekvador; Peru (I); Trinidad dhe Tobago ( 26 gusht – 6 shkurt 1985)
26. Holandė; Luksemburg; Belgjikė (I) (11-21 maj 1985)
27. Togo; Bregu i Fildishtė (II); Camerun; Republika e Afrikės sė Mesme; Zair (II); Keni (II); Maroko (8-19 gusht 1985)
28. Zvicer (III): Kloten; Lihtenshtajn (8 shtator. 1985)
29. Indi (I) (31 janar – 10 shkurt 1986)
30. Kolumbi: Saint Lud (1-8 korrik 1986)
31. Francė (III): Lyon, Fourviere (4-7 tetor 1986)
32. Bangladesh; Singapur; Ujėdhesa Figji; Zelanda e Re; Australi (I); Sejshel (1 nėntor – 1 dhjetor 1986)
33. Uruguai (I); Ēile; Argjentinė (II) (31 mars – 13 prill 1987)
34. RS e Gjermanisė (II) (30 mars – 13 prill 1987)
35. Poloni (III) (8 –14 qershor 1987)
36. SHBA (IV); Kanadė (II): Fort Simpson (10–21 shtator 1987)
37. Uruguai (II); Bolivi; Peru (II): Lima; Paraguai (7-19 maj 1988)
38. Austri (II) (23-27 qershor 1988)
39. Zimbabve; Botsvan; Lesoto; Swaziland; Mozambik (10-20 shtator 1988)
40. Francė (IV): Strasbourg, Metz, Nantes (8–11 tetor 1988)
41. Madagaskar; La Reunion; Zambia; Malawi (28 prill – 6 maj 1989)
42. Norvegji; Islandė; Finlandė; Danimark; Suedi (1-10 lipnja 1989)
43. Spanjė (III): Santiago de Compostela (19–21 gusht 1989)
44. Republika e Koresė (II): Seul; Indonezi; Mauritius (6-16 tetor 1989)
45. Gvine Bisao; Mali; Burkin Faso; Ēad (25 janar– 1 shkurt 1990)
46. Ēekosllovaki (21-22 prill 1990)
47. Meksikė (II) (6-14 maj 1990)
48. Maltė (I) (25-27 maj 1990)
49. Maltė (II); Tanzani; Burundi; Ruanda; Bregu i Fildishtė (III): Yamoussoukro (1 – 10 shtator 1990)
50. Portugali (III) (10-13 maj 1991)
51. Poloni (IV) (1-9 qershor 1991)
52. Poloni (IV); Hungari (I) (13-20 gusht 1991)
53. Brazil (III) (12-21 tetor 1991)
54. Senegal; Gambia; Gvine (19-26 shkurt 1992)
55.Angolė (4-10 qershor 1992)
56. Republika Dominikane (III): Santo Domingo (9-14 tetor 1992)
57. Benin (II); Uganda; Sudan: Khartoum (3-10 shkurt 1993)
58. Shqipėri (25 prill 1993)
59. Spanjė (IV): Madrid (12-17 qershor 1993)
60. Jamaica; Meksiko (III): Merida; SHBA (IV): Denver (9-16 gusht 1993)
61. Lituani; Letoni; Estoni (4-10 shtator 1993)
62. Kroaci (I): Zagreb (10-11 shtator 1994)
63. Filipine (II): Manila; Papua Gvinea e Re (II): Portn Moresby; Australi (II): Sydney, Sri Lanka: Colombo (11-21 janar 1995)
64. Republika e Ēekisė: Prag; Poloni (V) (20-22 maj 1995)
65. Belgjikė (II) (3-4. qershor 1995.)
66. Sllovaki (30 qershor - 3 korrik 1995)
67. Kamerun (II): Yaounde; Republika e Afrikės jugore: Johannesburg/Pretoria; Keni (III): Nairobi (14-20 shtator 1995)
68. SHBA (V): Newark, New York (UN), Baltimore (4-9 tetor 1995)
69. Gvatemala (II); Nikaragua (II); El Salvador (II); Venezuelė (II) (5-12 shkurt 1996)
70. Tunis (14 prill 1996)
71. Slloveni (17 - 19 maj 1996)
72. Gjermani (III): Berlin (21 - 23 qershor 1996)
73. Hungari (II) (6. -7 shtator 1996)
74. Francė (V) (19 - 22. shtator 1996.)
75. Bosnjė Hercegovinė (I): Sarajevo (12-13 prill 1997)
76. Republika e Ēekisė (II): Prag (25–27 prill 1997)
77. Libanon: Beirut (10-11 maj 1997)
78. Poloni (VI) (31 maj – 10 qershor 1997)
79. Francė (VI): Paris (21-24 gusht 1997)
80. Brazil (IV): Rio de Janeiro (2-6 tetor 1997)
81. Kubė: Havana, Santa Clara, Camagiiey, Santiago de Cuba (21-26 janar 1998)
82. Nigeri (II): Abuja (21-23 mars 1998)
83. Austri (III): Salzburg, Vjenė (19-21 qershor 1998)
84. Kroaci (II): Zagreb, Marija Bistrica, Split (2-4 tetor 1998)
85. Meksiko (IV): Mexico City; SHBA (VI): St. Louis (22-28 janar 1999)
86. Rumani: Bukuresht (7-9 maj 1999)
87. Poloni (VII) (5-17 qershor 1999)
88. Slloveni (II): Maribor (19 shtator 1999)
89. Indi (II): New Delhi; Georgia (5-9 nėntor 1999)
90. Egjipt: Sinaj (24-26 shkurt 2000)
91. Toka e shenjtė (Jordan, territori autonom i Palestinės, Izrael) (20-26 mars 2000)
92. Portugali (IV): Fatima (12-13 maj 2000)
93. Greqi; Siri; Maltė (III) (4-9 maj 2001)
94. Ukrainė (23-27 qershor 2001)
95. Kazahstan; Armeni (22-27 shtator 2001)
96. Azerbejxhan; Bullgari (22-26 maj 2002)
97. Kanadė (III): Toronto; Gvatemalė (III): Guatemala; Meksiko (V): Mexico City (23 korrik – 2 gusht 2002)
98. Poloni (VIlI): Krakow (16-19 gusht 2002)
99. Spanjė (V): Madrid (3-4 maj 2003)
100. Kroaci (III): Krk, Rijeka, Dubrovnik, Đakovo, Osijek, Zadar (5-9 qershor 2003)
101. Bosnjė Hercegovinė (II): Banja Llukė (22 qershor 2003)
102. Sllovaki (III): Bratislava, Trnava, Banska Bystrica, Košice, Rožnava (11.-14. rujna 2003.)
103. Zvicėr (IV): Bern (5-6 qershor 2004)
104. Francė (VII): Lourdes (14-15 gusht 2004)
 

Pėrgatiti: Ambroz DEMAJ

                                                                                                                                                                        

 

Tė gjitha tė drejtat e rezervuara  © 2000 - 2005 misioni.hr

webmaster