|
MESAZH I ATIT TĖ SHENJTĖ
BENEDIKTI XVI
PĖR DITĖN XXV BOTĖRORE TĖ RINISĖ (28 MARS 2010)
Mėsues i mirė, ēka duhet tė bėj
pėr tė fituar jetėn e pasosur?
(Mk 10,17)
Tė dashur miq,
kėtė vit ėshtė njėzet e pesė vjetori i themelimit tė Ditės
Botėrore tė Rinisė, nga i Nderuari Gjon Pali II si takim i
pėrvitshėm i tė rinjve besimtarė tė botės mbarė. Qe kjo njė
nismė profetike qė ka dhėnė fryte tė bollshme duke bėrė tė
mundur qė brezat e rinj tė krishterė tė takoheshin me
njėri-tjetrin, tė viheshin nė dėgjim tė Fjalės sė Hyjit, tė
zbulonin bukurinė e Kishės dhe tė jetonin pėrvoja tė forta
besimi qė shumė vetė i kanė ēuar nė dhurimin e plotė ndaj
Krishtit.
Kjo Ditė XXV ėshtė njė etapė drejt Takimit tė ardhshėm Botėror
tė tė rinjve qė do tė mbahet nė Madrid nė 2011, ku shpresoj se
do jeni tė shumtė pėr ta jetuar kėtė ngjarje hiri.
Pėr tu pėrgatitur pėr kėtė kremtim, do tė doja tju propozoja
disa reflektime mbi temėn e kėtij viti: Mėsues i mirė, ēka
duhet tė bėj pėr tė fituar jetėn e pasosur? (Mk
10,17), marrė nga pjesa ungjillore e takimit tė Jezusit me tė
riun e pasur; njė temė tė cilėn e ka trajtuar nė vitin 1985 Papa
Gjon Pali II nė njė Letėr shumė tė bukur qė pėr herė tė parė u
drejtohej tė rinjve.
1. Jezusi takon njė tė ri
Nė atė kohė, kur Jezusi doli nė rrugė
tregon Ungjilli i Shėn Markut -, njė njeri u lėshua vrap,
ra nė gjunjė para tij dhe e pyeti: Mėsues i mirė, ēka duhet tė
bėj pėr tė fituar jetėn e pasosur?.
Jezusi iu pėrgjigj: Pse mė thua i mirė? Askush sėshtė i mirė
pėrveē njė Hyji tė vetėm! Urdhėrimet i di: Mos vrit! Mos the
kurorėn! Mos vidh! Mos dėshmo rrejshėm! Mos bėj kurrfarė
padrejtėsie! Ndero babėn tėnd e nėnėn!. Ai u pėrgjigj: Mėsues,
tė gjitha kėto i kam zbatuar qė prej rinisė sime. Atėherė
Jezusi e shikoi ėmbėl, e deshi dhe i tha: Tė mungon edhe njė
gjė: shko, shit ēka ke, ndajua skamnorėve e do tė kesh thesar nė
qiell; atėherė kthehu e eja pas meje!. Djaloshi u prish kur e
dėgjoi kėtė fjalė, dhe, i trishtuar, u largua, sepse kishte
prona tė shumta
(Mk 10, 17-22).
Ky tregim shpreh shumė saktė vėmendjen e madhe tė Jezusit pėr tė
rinjtė, pėr ju, pėr pritshmėritė tuaja, shpresat tuaja, dhe
tregon sa e madhe ėshtė dėshira e tij pėr tju takuar
personalisht dhe pėr tė ēelur njė dialog me secilin prej jush.
Nė fakt, Krishti e ndal ecjen e tij pėr tiu pėrgjigjur pyetjes
sė bashkėfolėsit tė tij, duke shfaqur gatishmėri tė plotė
kundrejt tė riut qė lėviz i shtyrė nga njė dėshirė e zjarrtė pėr
tė folur me Mėsuesin e mirė, pėr tė mėsuar nga Ai si tė
pėrshkojė rrugėn e jetės. Me kėtė fragment ungjillor,
Paraardhėsi im donte tė nxiste secilin prej jush qė tė
zhvillojė bashkėbisedimin e vet me Krishtin njė bashkėbisedim
qė ka rėndėsi themelore dhe thelbėsore pėr njė tė ri (Letėr
drejtuar tė rinjve, nr. 2).
2. Jezusi e pa dhe e deshi
Nė tregimin ungjillor, Shėn Marku nėnvizon se si Jezusi e
shikoi ėmbėl dhe e deshi (khs Mk 10,21). Nė shikimin e
Zotit ėshtė zemra e kėtij takimi shumė tė veēantė dhe e gjithė
pėrvojės sė krishterė. Nė fakt, krishtėrimi nuk ėshtė kryesisht
njė moral, por pėrvoja e Jezu Krishtit, qė na do personalisht,
tė rinj e tė moshuar, tė varfėr a tė pasur; na do edhe kur i
kthejmė kurrizin.
Duke komentuar skenėn, Papa Gjon Pali II shtonte, duke iu
drejtuar ju tė rinjve: Ju uroj tė jetoni njė shikim tė tillė!
Ju uroj tė jetoni tė vėrtetėn qė ai, Krishti, ju shikon me
dashuri! (Letėr drejtuar tė rinjve, nr. 7). Njė dashuri
e shfaqur nė kryq nė mėnyrė kaq tė plotė e tėrėsore, qė e bėn
Shėn Palin tė shkruajė me habi: Mė deshi dhe e flijoi vetveten
pėr mua (Gal 2,20). Vetėdija se Ati na ka dashur
gjithnjė tek i Biri, qė Krishti e do secilin gjithnjė shkruan
edhe mė Papa Gjon Pali II -, bėhet njė pikė e fortė mbėshtetjeje
pėr mbarė ekzistencėn tonė njerėzore (Letėr drejtuar tė
rinjve, nr. 7), dhe na bėn tė mundur qė tė kapėrcejmė tė
gjitha provat: zbulimin e mėkateve tona, vuajtjen, zemėrlėshimin.
Nė kėtė dashuri gjendet burimi i gjithė jetės sė krishterė dhe
arsyeja themelore e ungjillizimit: nėse e kemi takuar vėrtet
Jezusin, nuk mund tė mos e dėshmojmė tek ata qė nuk e kanė
ndeshur ende shikimin e tij!
3. Zbulimi i planit tė jetės
Tek i riu i Ungjillit, mund tė shquajmė njė situatė shumė tė
ngjashme me atė tė secilit prej jush. Edhe ju jeni tė pasur me
cilėsi, me energji, me ėndrra, me shpresa: burime qė i zotėroni
me bollėk! Vetė mosha juaj ėshtė njė pasuri e madhe jo vetėm pėr
ju, por edhe pėr tė tjerėt, pėr Kishėn dhe pėr botėn.
I riu i pasur e pyet Jezusin: Ēfarė duhet tė bėj?. Stina e
jetės nė tė cilėn ndodheni ėshtė koha e zbulimit: tė dhuratave
qė Hyji ju ka dhėnė dhe e pėrgjegjėsive tuaja. Ėshtė edhe koha e
zgjedhjeve themelore pėr tė ndėrtuar planin tuaj tė jetės. Pra
ėshtė ēasti qė tė pyesni veten mbi kuptimin e mirėfilltė tė
ekzistencės dhe tė thoni: A jam i kėnaqur me jetėn time? A mos
vallė mungon ndonjė gjė?.
Ashtu si i riu i Ungjillit, mbase jetoni edhe ju situata
paqėndrueshmėrie, turbullimi apo vuajtjeje, qė ju ēojnė tė
aspironi pėr njė jetė jo mediokre dhe tė pyesni veten: nė ēfarė
konsiston njė jetė e arrirė? Ēfarė duhet tė bėj? Cili mund tė
jetė plani im i jetės? Ēfarė duhet tė bėj qė jeta ime tė ketė
vlerė tė plotė dhe kuptim tė plotė? (Ibid., nr.
3).
Mos kini frikė tė pėrballeni me kėto pyetje! Nuk janė pyetje qė
ju vėnė pėrposhtė, pėrkundrazi, shprehin aspiratat e mėdha qė
janė nė zemrėn tuaj. Pėr kėtė duhen dėgjuar. Ato presin
pėrgjigje jo sipėrfaqėsore, por nė gjendje qė tė kėnaqin
pritshmėritė tuaja tė mirėfillta tė jetės dhe tė lumturisė.
Pėr tė zbuluar planin e jetės qė mund tju bėjė plotėsisht tė
lumtur, vihuni nė dėgjim tė Hyjit qė ka njė plan dashurie pėr
secilin prej jush. Me besim, pyeteni: Zot, cili ėshtė plani yt
si Krijues dhe Atė pėr jetėn time? Cili ėshtė vullneti yt? Unė
dėshiroj ta pėrmbush atė. Jini tė sigurt se ai do ju pėrgjigjet.
Mos kini frikė nga pėrgjigjja e tij! Hyji ėshtė mė i madh se
zemra jonė dhe njeh gjithēka (1Gjn 3,20)!
4. Eja pas meje!
Jezusi e fton tė riun e pasur qė tė shkojė pėrtej plotėsimit tė
aspiratave dhe tė planeve tė tij vetjake, i thotė atij: Eja pas
meje!. Thirrja e krishterė lind nga njė propozim dashurie qė
bėn Zoti dhe mund tė realizohet vetėm falė njė pėrgjigje
dashurie: Jezusi i fton dishepujt e tij ta dhurojnė plotėsisht
jetėn e tyre, pa llogari dhe leverdi njerėzore, me njė besim pa
rezerva tek Hyji. Shenjtėrit e pranojnė kėtė ftesė kėrkuese, dhe
pėrvujtėrisht vihen nė ndjekje tė Krishtit tė kryqėzuar dhe tė
ringjallur. Pėrsosmėria e tyre, nė logjikėn e besimit qė
ndonjėherė ėshtė e pakuptueshme njerėzisht, qėndron nė faktin qė
nuk vendosin mė vetveten nė qendėr, por zgjedhin qė tė shkojnė
kundėr rrymės duke jetuar sipas Ungjillit (Benedikti XVI,
Homelia me rastin e Shenjtėrimeve: LOsservatore Romano,
12-13 tetor 2009, f. 6).
Sipas shembullit tė shumė dishepujve tė Krishtit, edhe ju, tė
dashur miq, pranojeni me gėzim ftesėn pėr ta ndjekur, pėr tė
jetuar nė mėnyrė intensive dhe me fryte nė kėtė botė. Nė fakt,
me Pagėzimin, ai thėrret secilin pėr ta ndjekur me vepra
konkrete, pėr ta dashur mbi gjithēka dhe pėr ti shėrbyer tek
vėllezėrit. I riu i pasur, fatkeqėsisht, nuk e pranoi ftesėn e
Jezusit dhe shkoi i trishtuar. Nuk e gjeti guximin tė shkėputej
nga tė mirat materiale pėr tė gjetur tė mirėn mė tė madhe qė i
propozon Jezusi.
Trishtimi i tė riut tė pasur tė Ungjillit ėshtė i njėjti qė lind
nė zemrėn e secilit kur nuk kemi guximin tė ndjekim Krishtin, tė
bėjmė zgjedhjen e duhur. Por nuk ėshtė asnjėherė tepėr vonė pėr
tiu pėrgjigjur!
Jezusi nuk lodhet kurrė sė drejtuari shikimin e tij tė dashurisė
dhe sė thirruri pėr tė qenė dishepuj tė tij, por Ai disave u
propozon njė zgjedhje mė rrėnjėsore. Nė kėtė Vit Meshtarak do tė
doja tju ftoja ju tė rinj qė tė jeni tė vėmendshėm nėse Zoti ju
fton pėr njė dhurim mė tė madh, nė udhėn e Meshtarisė
shėrbestare, dhe tė jeni tė gatshėm qė ta pranoni me bujari dhe
entuziazėm kėtė shenjė tė pėrzgjedhjes sė posaēme, duke
ndėrmarrė me njė prift, me njė drejtues shpirtėror udhėn e
nevojshme tė shoshitjes. Dhe mė pas, mos kini frikė, tė dashur
tė rinj e tė dashura tė reja, nėse Zoti ju thėrret nė jetėn
rregulltare, murgjėrore, misionare apo tė pėrkushtimit tė
posaēėm: Ai di ti dhurojė njė gėzim tė thellė atij qė i
pėrgjigjet me guxim!
Pėrveē kėsaj, i ftoj ata qė ndiejnė thirrjen ndaj martesės qė ta
pranojnė me besim, tė angazhohen qė tė vendosin baza tė
shėndosha pėr tė jetuar njė dashuri tė madhe, besnike dhe tė
ēelur ndaj dhuratės sė jetės, qė ėshtė pasuri dhe hir pėr
shoqėrinė dhe pėr Kishėn.
5. Tė orientuar kah jeta e pasosur
Ēka duhet tė bėj pėr tė fituar jetėn e pasosur?. Kjo pyetje e
tė riut tė Ungjillit duket larg shqetėsimeve tė shumė tė rinjve
bashkėkohės, pasi, siē vėrente Paraardhėsi im, a nuk jemi ne
brezi tė cilit bota dhe pėrparimi kohor ia mbushin plotėsisht
horizontin e ekzistencės? (Letėr drejtuar tė rinjve, nr.
5). Por pyetja mbi jetėn e pasosur del nė pah nė ēaste tė
veēanta tė dhimbshme tė ekzistencės, kur pėsojmė humbjen e njė
njeriu tė afėrt apo kur jetojmė pėrvojėn e mossuksesit.
Por ēfarė ėshtė jeta e pasosur, sė cilės i referohet i riu i
pasur? Na e tregon Jezusi, kur me shikimin kah dishepujt e vet,
pohon: Prapė do tė vij tju shoh e zemra juaj do tė galdojė dhe
askush sdo tjua marrė gėzimin tuaj (Gjn 16,22). Janė
fjalė qė tregojnė njė propozim qė tė ngre peshė, pėr njė lumturi
tė pafund, pėr gėzimin e mbushjes me dashurinė hyjnore pėr
amshim.
Pyetja mbi tė ardhmen vendimtare qė e pret secilin prej nesh i
jep kuptim tė plotė ekzistencės, pasi e orienton planin e jetės
kah horizonte jo tė kufizuara e kalimtare, por tė gjera e tė
thella, qė tė shpien ta duash botėn, qė vetė Hyji aq shumė e do,
ti kushtohesh zhvillimit tė saj, por gjithmonė me lirinė dhe
gėzimin qė lindin nga feja dhe nga shpresa. Janė horizonte qė na
ndihmojnė tė mos i absolutizojmė realitetet tokėsore, duke ndier
se Hyji na pėrgatit njė perspektivė mė tė madhe dhe tė
pėrsėrisim me Shėn Agustinin: Dėshirojmė sė bashku atdheun
qiellor, presim atdheun qiellor, le tė ndihemi shtegtarė kėtu
poshtė (Koment Ungjillit tė Shėn Gjonit, Homelia 35, 9).
Duke e ngulitur shikimin tek jeta e pasosur, i Lumturi Pier
Giorgio Frassati, i vdekur nė v. 1925, nė moshėn njėzet e katėr
vjeēare, thoshte: Dua tė jetoj dhe jo tė gjalloj! dhe mbi
fotografinė e njė ngjitjeje nė mal, qė ia pati dėrguar njė miku,
shkruante: Drejt lartėsisė, duke nėnkuptuar pėrsosmėrinė e
krishterė, por edhe jetėn e pasosur.
Tė dashur tė rinj, ju bėj thirrje tė mos e harroni kėtė
perspektivė nė planin tuaj tė jetės: jemi tė thirrur pėr
pėrjetėsinė. Hyji na ka krijuar pėr tė qėndruar me Tė
pėrgjithmonė. Kjo do ju ndihmojė qė ti jepni njė kuptim tė
plotė zgjedhjeve tuaja dhe ti jepni njė cilėsi ekzistencės suaj.
6. Urdhėrimet, rruga e dashurisė sė mirėfilltė
Jezusi i kujton tė riut tė pasur dhjetė urdhėrimet, si kusht i
nevojshėm pėr tė marrė si trashėgimi jetėn e pasosur. Ato janė
pika referimi thelbėsore pėr tė jetuar nė dashuri, pėr tė
dalluar qartė tė mirėn nga e keqja dhe pėr tė ndėrtuar njė
projekt pėr jetėn tė fortė e tė qėndrueshėm. Edhe juve, Jezusi
ju pyet nėse i njihni urdhėrimet, nėse pėrpiqeni ta ndėrtoni
ndėrgjegjen tuaj sipas ligjit hyjnor dhe nėse i zbatoni ato.
Sigurisht, bėhet fjalė pėr pyetje kundėr rrymės nė lidhje me
mendėsinė e sotme, qė propozon njė liri tė ēliruar nga vlerat,
rregullat, normat objektive dhe na fton tė refuzojmė ēdo kufi
ndaj dėshirave tė ēastit. Por ky lloj propozimi nė vend se tė
ēojė nė lirinė e vėrtetė, e ēon njeriun tė bėhet skllav i
vetvetes, i dėshirave tė tij tė ēastit, i idhujve si pushteti,
paraja, kėnaqėsia e pafre dhe joshjet e botės, duke e bėrė tė
paaftė pėr tė ndjekur thirrjen e tij tė lindur pėr dashurinė.
Hyji na i jep urdhėrimet sepse do tė na edukojė pėr lirinė e
vėrtetė, sepse do tė ndėrtojė me ne njė Mbretėri dashurie,
drejtėsie dhe paqeje. Ti dėgjojmė dhe ti vėmė nė jetė nuk do
tė thotė tė tjetėrsohemi, por tė gjejmė rrugėn e lirisė dhe tė
dashurisė sė mirėfilltė, sepse urdhėrimet nuk e kufizojnė lirinė
por tė tregojnė se si mund ta gjesh. Jezusi nė fillim tė
dialogut me tė riun e pasur, kujton se ligji i dhėnė nga Hyji
ėshtė i mirė, sepse Hyji ėshtė i mirė.
7.
Kemi nevojė pėr ju
Kush e jeton sot rininė e gjen veten tė pėrballur me shumė
probleme qė janė pasojė e papunėsisė, e mungesės sė pikave tė
sigurta tė referimit dhe perspektivave konkrete pėr tė ardhmen.
Ndonjėherė mund tė ndiheni tė pafuqishėm pėrballė krizave dhe
rravgimeve tė sotme.
Megjithė vėshtirėsitė, mos e lini veten tju lėshojė zemra dhe
mos hiqni dorė nga ėndrrat tuaja! Ushqeni nė zemrat tuaja
dėshira tė mėdha tė vėllazėrisė, tė drejtėsisė e tė paqes. E
ardhmja ėshtė nė duart e atij qė di tė gjejė arsye tė forta pėr
jetėn dhe shpresėn. Nėse do tė doni e ardhmja ėshtė nė duart
tuaja, sepse dhuratat dhe pasuritė qė Zoti ka vendosur nė zemrėn
e secilit prej jush, tė mbrujtura nga takimi me Krishtin, mund
ti sjellin shpresėn e vėrtetė botės! Ėshtė besimi nė dashurinė
e tij qė, duke ju bėrė tė fortė dhe bujarė, do ju japė guximin
pėr tė pėrballuar me qetėsi rrugėn e jetės dhe pėr tė marrė
pėrgjegjėsi familjare e profesionale. Angazhohuni pėr ta
ndėrtuar tė ardhmen tuaj pėrmes ecjeve serioze tė formimit
personal dhe tė studimit, pėr ti shėrbyer nė mėnyrė kompetente
dhe bujare tė mirės sė pėrbashkėt.
Nė Letrėn time enciklike tė kohėve tė fundit mbi zhvillimin
njerėzor tėrėsor, Caritas in veritate, kam listuar disa
nga sfidat e mėdha tė kohės sė sotme, qė janė urgjente dhe
thelbėsore pėr jetėn e kėsaj bote: pėrdorimi i burimeve tė tokės
dhe respektimi i ekologjisė, ndarja e drejtė e tė mirave dhe
kontrolli i mekanizmave financiarė, solidariteti me Vendet e
varfra nė gjirin e familjes njerėzore, lufta kundėr urisė nė
botė, promovimi i dinjitetit tė punės sė njeriut, shėrbimi ndaj
kulturės sė jetės, ndėrtimi i paqes mes popujve, dialogu
ndėrfetar, pėrdorimi i mirė i mjeteve tė komunikimit shoqėror.
Janė sfida tė cilave jeni tė thirrur tu pėrgjigjeni pėr tė
ndėrtuar njė botė mė tė drejtė e vėllazėrore. Janė sfida qė
kėrkojnė njė plan pėr jetėn kėrkues dhe apasionues, ku tė vini
gjithė pasurinė tuaj sipas planit qė Hyji ka pėr secilin prej
jush. Nuk bėhet fjalė pėr tė kryer gjeste heroike apo tė
jashtėzakonshme, por pėr tė vepruar duke pėrdorur secili
talentet e veta dhe mundėsitė e veta, duke u angazhuar qė tė
pėrparoni nė mėnyrė tė qėndrueshme nė besim dhe nė dashuri.
Nė kėtė Vit Meshtarak, ju ftoj tė njihni jetėn e shenjtėrve, nė
veēanti atė tė shenjtėrve meshtarė. Do tė shihni se Hyji i ka
udhėhequr dhe se kanė gjetur rrugėn e tyre ditė pas dite,
pikėrisht nė besim, nė shpresė dhe nė dashuri. Krishti e thėrret
secilin prej nesh tė angazhohet me Tė dhe tė marrė pėrgjegjėsitė
e veta pėr tė ndėrtuar qytetėrimin e dashurisė. Nėse do tė
ndiqni Fjalėn e tij, edhe rruga juaj do tė ndriēohet dhe do ju
ēojė nė vendmbėrritje tė larta, qė i japin gėzim dhe kuptim tė
plotė jetės.
Virgjėra Mari, Nėna e Kishės, ju shoqėroftė me mbrojtjen e saj.
Ju siguroj se do ju kujtoj nė lutje dhe me shumė dashuri ju
bekoj.
Nga Vatikani, 22 shkurt 2010
BENEDICTUS PP. XVI
(Pėrktheu: Irene Margariti) |